Μάθετε τα μυστικά των μηχανισμών χρηματοδότησης ΜικροΜεσαίων Επιχειρήσεων στο Λίβανο


Στο Λίβανο αρμόδιο για το συντονισμό των πολιτικών για τις ΜικροΜεσαίες Επιχειρήσεις είναι το Υπουργείο Οικονομίας και Εμπορίου (Ministry of Economy and Trade), το οποίο σε συντονισμό με το Υπουργείο Οικονομικών (Ministry of Finance) εφαρμόζει το Πρόγραμμα Υποστήριξης ΜΜΕπιχειρήσεων (SME Support Programme), που καταρτίστηκε το 2004. Η φιλοσοφία του Προγράμματος διαπνέεται από ολοκληρωμένη προσέγγιση του θέματος συνδυάζοντας διαμόρφωση εθνικών πολιτικών, ενίσχυση των παρεχομένων υπηρεσιών για την ανάπτυξη των ΜΜΕπιχειρήσεων και υποστήριξη της πρόσβασης αυτών σε χρηματοδοτικά εργαλεία. Στο τέλος 2014 κείμενο Στρατηγικής ΜΜΕπιχειρήσεων, (Lebanon SME Strategy, a Roadmap to 2020).

 

 

Σε εφαρμογή του Προγράμματος συστήθηκε Μονάδα Υποστήριξης (SME Support Unit) υπαγόμενη στο Υπουργείο Οικονομίας και Εμπορίου και είναι υπό ίδρυση τέσσερα Κέντρα Επιχειρηματικής Ανάπτυξης με έμφαση των εργασιών τους στην επώαση καινοτόμων επιχειρήσεων χρηματοδοτούμενων απευθείας από το Πρόγραμμα, καθώς και στην παροχή υπηρεσιών στήριξης προς ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες μέσω της δημιουργίας δικτύου παρόχων επαγγελματικών και πιστοποιημένων υπηρεσιών.

 

 

Σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Βηρυττό τον Αύγουστο παρελθόντος έτους από την Ένωση Αραβικών Τραπεζών, ο Υπουργός Οικονομίας και Εμπορίου κ. Alain Hakim ανέφερε ότι οι ΜΜΕπιχειρήσεις στο Λίβανο ανέρχονται σε 67.000 συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας κατά 80%.

 

 

Στην ίδια εκδήλωση ο επικεφαλής του Τμήματος Αειφόρου Ανάπτυξης στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαικής Ένωσης κ. Marcello Mori είπε ότι από το 2003 η ΕΕ έχει διαθέσει στο Λίβανο άνω των $70 εκατ. Η.Π.Α. για την υποστήριξη των ΜΜΕπιχειρήσεων (πρωτίστως σε σχήματα εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων:  Berytech, BIAT, SouthBic και στο πρόγραμμα QUALEB για τη βελτίωση της ποιότητας των προιόντων: National Quality Infrastructure).  

 

 

Ειδικότερα, αναφορικά με τα χρηματοδοτικά εργαλεία ο Πρόεδρος της Ένωσης Αραβικών Τραπεζών Joseph Torbey πρόσθεσε ότι ποσοστό 16% αυτών χρηματοδοτούνται μέσω τραπεζικών προιόντων και ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Αραβικών Τραπεζών Wessam Fattouh τόνισε ότι θα πρέπει να διαμορφωθεί οδικός χάρτης ο οποίος, μεταξύ άλλων θα προβλέπει βελτίωση της αξιολόγησης του επιχειρηματικού κινδύνου από τις τράπεζες (αποδοχή υψηλότερου ρίσκου στην έγκριση δανειοδότησης). Για να διευκολυνθεί η αξιολόγηση των χρηματοδοτικών αναγκών των ΜΜΕπιχειρήσεων από τον τραπεζικό τομέα θα πρέπει η κυβέρνηση να δημιουργήσει βάση δεδομένων συνόλου πιστωτών ΜΜΕπιχειρήσεων. Πρόσθεσε επίσης ότι θα πρέπει εκτός από την επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου να προσφερθούν προγράμματα κατάρτισης σε ΜΜΕπιχειρηματίες προκειμένου  να βελτιώσουν τις ικανότητές τους στην οικονομική διαχείριση.  

 

 

Σύμφωνα με τη χρηματοοικονομική εταιρεία δημοσίου συμφέροντος Kafalat, εγγυοδοτικός οργανισμός ο οποίος διαχρονικά στηρίζει τη χρηματοδότηση μέσω εμπορικών τραπεζών (ανήκει στην Εθνική Υπηρεσία για την Εγγύηση των Καταθέσεων, National Institute for the Guarantee of Deposits κατά 75% και σε 50 λιβανικές τράπεζες κατά 25%), ως κριτήριο για τον ορισμό των ΜΜΕπιχειρήσεων λαμβάνεται ο αριθμός των εργαζομένων (μέχρι 40) και κανένα οικονομικό κριτήριο.

 

 

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι σε έκθεση που εκπονήθηκε για την Kafalat, λόγω του μικρού μεγέθους της λιβανικής οικονομίας, εάν εφαρμοστεί ο ορισμός της ΕΕ για τις ΜΜΕπιχειρήσεις στο Λίβανο, τότε ποσοστό 95% των συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων είναι ΜΜ.  

 

Χρηματοδοτικοί Μηχανισμοί:

 

Ο Λίβανος θεωρείται τυπικό παράδειγμα χώρας όπου αν και ο τραπεζικός τομέας είναι σταθερός και με υψηλά επίπεδα ρευστότητας, ο δανεισμός σε μεγάλο βαθμό παραμένει ακόμη περιορισμένος σε μεγάλες επιχειρήσεις.

 

Kafalat, Εγγυοδοτικός μηχανισμός

 

Όπως προαναφέρθηκε η χρηματοπιστωτική εταιρεία Kafalat συνδράμει τις Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις να αποκτούν πρόσβαση σε εμπορική τραπεζική χρηματοδότηση μέσω της παροχής εγγυημένων δανείων. Επεξεργάζεται αιτήσεις εγγύησης για τα δάνεια που πρέπει να παρέχονται από λιβανέζικες τράπεζες σε ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται σε όλο το Λίβανο.

 

Υφίστανται 4 μορφές δανείων που τελούν υπό την εγγύηση της Kafalat (Βasic, Plus, Innovative, Delegation -επισυνάπτεται σχετικό σημείωμα) τα οποία επωφελούνται και από επιδότηση επιτοκίου. Η χρηματοδότηση των επενδυτικών προτάσεων βασίζεται στα επιχειρηματικά σχέδια, δεδομένου ότι η αξιολόγηση των αιτήσεων δίνει έμφαση στην σκοπιμότητα και τη βιωσιμότητα της προτεινόμενης επιχειρηματικής δραστηριότητας αντί της καθαρής αξίας του δανειολήπτη. Στο δάνειο επιβάλλεται ετήσιο τέλος για την Kafalat ύψους 2,5% υπολογιζόμενο επί του εκάστοτε διαμορφούμενου υπολοίπου του χορηγημένου κεφαλαίου.

 

Ως προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης δανείου τίθεται οι ΜΜΕπιχειρήσεις και νεοσύστατες εταιρείες να έχουν ενταχθεί στην επίσημη οικονομία. Οι τράπεζες που δανείζουν ΜΜΕ δεν επιτρέπεται να προσθέτουν περαιτέρω απαιτήσεις ασφαλείας.

 

Οι εγγυήσεις της Kafalat απευθύνονται σε ΜΜ και καινοτόμες νέες Επιχειρήσεις, που ανήκουν σε έναν από τις παρακάτω τομείς της οικονομίας:

 

Economic and Social Fund for Development ( ESFD), Εγγυοδοτικός μηχανισμός

 

Το Οικονομικό και Κοινωνικό Αναπτυξιακό Ταμείο (Economic and Social Fund for Development), ΜΚΟ ιδρυθείς το 2002 από την Ευρωπαική Ένωση και τη λιβανική κυβέρνηση (Συβούλιο για την Ανάπτυξη και την Ανασυγκρότηση του Λιβάνου, Council for Development and Reconstruction CDR), ο οποίος διαθέτει ως κύριο εργαλείο δανεισμού το Σχέδιο Επιμερισμού Κινδύνου (Risk Sharing Scheme) που εφαρμόζεται από τις τράπεζες εταίρους.

Το Ταμείο καλύπτει εγγυοδοτικά 50% του συνολικού αιτουμένου κεφαλαίου και λειτουργεί στη βάση κινητοποίησης των κεφαλαίων των τραπεζών με τις οποίες συνεργάζεται μέσω εκκίνησης αρχικού συντελεστή μόχλευσης, το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα του οποίου λειτουργεί ως το κύριο κίνητρο για τις τράπεζες εταίρους. 

 

Μικροπιστώσεις

 

Στο Λίβανο υπάρχει αριθμός ιδρυμάτων (διαφόρων σχημάτων και μορφών) τα οποία παρέχουν πολύ μικρά ή μικρά δάνεια για την εκκίνηση επιχειρήσεων και σε μικρο-επιχειρηματίες. Τα ιδρύματα αυτά αποσκοπούν στη βελτίωση της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής υγείας και διαβίωσης των αγροτικών περιοχών της χώρας και εκτός από τη χρηματοδότηση προσφέρουν  βοήθεια μέσω προγραμμάτων υπό διάφορες μορφές, καθώς και υπηρεσίες ανάπτυξης.
Τα πλέον γνωστά ιδρύματα παροχής προϊόντων και υπηρεσιών μικροχρηματοδότησης προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις είναι ο μη κερδοσκοπικός ΜΚΟργανισμός Al Majmoua (leader μικροπιστώσεων) και ο κερδοσκοπικός Οργανισμός AMEEN (συνιδρυτής η διεθνής εταιρεία διαχείρισης διαθεσίμων BlueOrchard Finance S.A.) που λειτουργεί σε συνεργασία με τρεις εμπορικές τράπεζες. Οι τράπεζες παρέχουν 50-75% του δανείου.

Η παροχή μικροπιστώσεων συνίσταται σε ποσά από $1.000 – $15.000 δολάρια Η.Π.Α. με ανώτατο όριο $50.000. Ορισμένα ιδρύματα απαιτούν εξασφαλίσεις, μελέτες σκοπιμότητας και εργασιακή εμπειρία. Η χρήση του δανείου αφορά κυρίως σε κεφάλαιο κίνησης, πάγια περιουσιακά στοιχεία και / ή επενδύσεις σε ακίνητα και σε περιορισμένο βαθμό πρώτες ύλες, χρεόγραφα, είδη προσωπικής χρήσης και ιδιωτικά αυτοκίνητα.

 

Δάνεια επιδοτούμενου επιτοκίου εμπορικών τραπεζών

 

Δάνεια επιδοτούμενου επιτοκίου χορηγούνται προς τους παραγωγικούς κλάδους, από τις τράπεζες, άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), μέσω της Κεντρικής Τράπεζας του Λιβάνου, προκειμένου να μειωθεί το κόστος χρηματοδότησης για τις ΜΜ και τις νεοσύστατες Επιχειρήσεις.  Οι επιδοτήσεις έχουν συσταθεί για να μετριάσουν το αποτέλεσμα των υψηλών επιτοκίων στο Λίβανο που προκαλούνται από το δανεισμό του δημόσιου τομέα. Χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προυπολογισμό και τις διαχειρίζεται η Κεντρική Τράπεζα (Μονάδα Χρηματοδότησης, Financing Unit η οποία μεταξύ άλλων συντονίζει τα νομικά και στατιστικά τμήματα των Τραπεζών).

Τα επιλέξιμα δάνεια δύνανται να χορηγούνται σε λιβανικές λίρες ή σε ξένο νόμισμα και πρέπει να επενδύονται εξ ολοκλήρου στη χώρα.

Αφορούν είτε στη χρηματοδότηση νέων έργων είτε στην ολοκλήρωση έργων εν εξελίξει.

Ως ελάχιστο ποσό δανείου προβλέπονται 50 εκατ. Λιβανικές Λίρες ή το ισόποσο σε δολάρια Η.Π.Α. ή Ευρώ (κλειδωμένη ισοτιμία: 1 δολάριο Η.Π.Α. = 1,5 Λιβανικές Λίρες). Η χρονική διάρκεια κυμαίνεται από 5 έως 7 έτη (15% του αρχικού κεφαλαίου μπορεί να μειωθεί εντός διετίας).

Για οικονομικούς ομίλους ή θεσμικούς επενδυτές ως μέγιστο ποσό των επιδοτούμενων δανείων ορίζονται 15 δις Λιβανικές Λίρες και για ομάδες δανειοληπτών που θεωρούνται ως ενιαία οικονομική ομάδα 60 δις Λιβανικές Λίρες ή το ισόποσο σε δολάρια Η.Π.Α. ή Ευρώ, για δικαιολογημένους οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς σκοπούς

Η καταβαλλόμενη από τον κρατικό προυπολογισμό επιδότηση επιτοκίου ανέρχεται από 1/1/2012 σε 4,5% και το επιτόκιο συνυπολογιζομένων των προμηθείων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει εάν αφορά σε δάνειο Λιβανικών Λιρών το επιτόκιο διετών εντόκων γραμματίων + 1,075% και εάν αφορά σε δάνειο ξένου νομίσματος το Libor ή Euribor τριών μηνών + 7,075%.

 

Δάνεια κινήτρων (Κεντρική Τράπεζα)

 

Η Κεντρική Τράπεζα του Λιβάνου έχει εστιάσει το ενδιαφέρον στην τόνωση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα και παρέχει εν προκειμένω κίνητρα στον παραγωγικό τομέα μέσω των τραπεζών. Ο σκοπός αυτής της στρατηγικής είναι να μειώσει το κόστος δανεισμού και να ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε τομείς και κλάδους όπως ο τουρισμός, η γεωργία, η βιομηχανία, η πληροφορική, η εκπαίδευση και το περιβάλλον.
Σύμφωνα με την πολιτική κινήτρων 2013 της Τράπεζας, τα δάνεια περιλαμβάνουν:

  1. Τα δάνεια που χορηγούνται σε Λιβανικές Λίρες στους επιχειρηματίες πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

ΙΙ. Τα δάνεια που χορηγούνται σε Λιβανικές Λίρες για τη χρηματοδότηση Έρευνας και Ανάπτυξης επιχειρήσεων σε παραγωγικούς τομείς πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

 

 Χρηματοδότηση Ιδίων Κεφαλαίων (Equity Financing), Angel Investors/Venture Capital /Private Equity

 

Αρχικά κεφάλαια, κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια για νεοσύστατες επιχειρήσεις και ΜΜΕ είναι διαθέσιμα στο Λίβανο και αφορούν σε μεγάλο αριθμό τομέων.

Το είδος της χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων εξαρτάται από αριθμό παραγόντων, όπως τον τύπο των επιχειρήσεων, τον κλάδο, την εταιρεία ή τη φάση ανάπτυξης του προϊόντος, την αξία της απαιτουμένης επένδυσης και άλλες ανάγκες των επιχειρήσεων.

Η Κεντρική Τράπεζα του Λιβάνου σε εγκύκλιο της (αρ. 331) τον Αύγουστο 2013 εισήγαγε νέο σύστημα χρηματοδότησης που επέτρεψε και ενθάρρυνε τις τράπεζες να επενδύσουν κεφάλαια σε νεοφυείς εταιρείες, επιταχυντές, καθώς και εκκολαπτήρια επιχειρήσεων. Οι τράπεζες που επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν συναφείς εταιρείες θα επωφεληθούν από άτοκα δάνεια από την Κεντρική Τράπεζα η οποία και εγγυάται έως 75% του επενδεδυμένου κεφαλαίου των τραπεζών για μέγιστη χρονική περίοδο 7 ετών.

 

Κοινωνική Χρηματοδότηση (Crowdfunding)

 

Η κοινωνική χρηματοδότηση λειτουργεί στο Λίβανο. Σημαντικότερες πλατφόρμες είναι η Zoomaal που υποστηρίζει τη συγκέντρωση κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση δημιουργικών έργων στον αραβικό κόσμο, καθώς και η Aflamnah η οποία συμβάλλει στη χρηματοδότηση ιδεών.

Διάταγμα για τη ρύθμιση της κοινωνικής χρηματοδότησης έχει εκδοθεί από την Αρχή Κεφαλαιαγορών (CMA). Το διάταγμα αυτό προβλέπει τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας, από φορείς crowdfunding και ορίζει ώς ελάχιστο ποσό το οποίο δύνανται να αυξήσουν περαιτέρω μέσω αυτής της μορφής χρηματοδότησης οι ΜΜ και νεοφυείς Επιχειρήσεις  το ύψος των 30 εκατ. Λιβανικών Λιρών ή $20 χιλ. δολαρίων Η.Π.Α..

Επιπλέον, αναφέρει ότι οι κοινωνικές επενδύσεις -άμεσες και έμμεσες- σε κάθε εταιρεία ορίζονται από 750 χιλιάδες έως 15 εκατομμύρια Λιβανικές Λίρες ή το ισόποσο σε δολάρια ΗΠΑ.

 

Άλλα Επιδοτούμενα Δάνεια

 

Προγράμματα χρηματοδότησης παρέχονται επίσης:

•                 από το Ταμείο Sanad το οποίο σχηματίστηκε με πρωτοβουλία της γερμανικής τράπεζας Αναπτύξεως Kfw Development bank ως σχήμα  Σύμπραξης Δημόσιου / Ιδιωτικού Τομέα και χρηματοδοτείται από το γερμανικό Υπουργείο Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, την Ευρωπαική Ένωση, την KfW και την ελβετική ομοσπονδιακή Υπηρεσία Οικονομικής Πολιτικής (State Secretariat for Economic Affairs). Απευθύνεται στις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις παρέχοντας και Τεχνική βοήθεια. Το 2013 συνήψε εταιρικότητα με την τράπεζα Audi ύψους $20 εκατ. δολαρίων για την επέκταση δανειακών διευκολύνσεων στις ΜΜΕπιχειρήσεις. Εκπρόσωποι των δύο εταίρων δήλωσαν ότι διερευνούν χώρες της περιοχής προκειμένου να διευρυνθεί το πρόγραμμα.

 

Χρηματοδοτήσεις Ισλαμικών Τραπεζικών Εργασιών

 

Αν και η λιβανική χρηματοπιστωτική αγορά δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα αντίστοιχα καθιερωμένα Ισλαμικά κέντρα (Μπαχρέιν, ΗΑΕ, Κατάρ), αρκετές Ισλαμικές τράπεζες και χρηματοπιστωτικές εταιρείες έχουν δημιουργηθεί στη χώρα όπως Arab Finance Investment House και BLOM Development Bank.  

Τα ανωτέρω πιστωτικά ιδρύματα εποπτεύονται από την Κεντρική Τράπεζα (βασικός νόμος 575/2004). Εν προκειμένω τα ποσά που διατίθενται για τη χρηματοδότηση των ΜΜΕπιχειρήσεων δεν καθίσταται προς το παρόν να προσδιοριστούν ποσοτικά.

 

Ολοκληρώνοντας κρίνουμε σκόπιμο να αναφέρουμε το νεοσύστατο πρόγραμμα “Supporting Innovation in Small and Medium Enterprises”, iSME. Το πρόγραμμα, ύψους $ 30 εκατομμυρίων δολαρίων Η.Π.Α., υπεγράφη από την Παγκόσμια Τράπεζα και το λιβάνιο Υπουργό Οικονομικών στις 13/2/2013. Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών και εκκρεμεί η έγκριση από το Κοινοβούλιο.

Είναι το πρώτο έργο της Παγκόσμιας Τράπεζας αυτού του είδους στην περιοχή της Μ. Ανατολής και της Βορείου Αφρικής και θα υλοποιηθεί από την Kafalat s.a.l..  

Δικαιούχοι του προγράμματος  είναι εν δυνάμει επιχειρηματίες με νέες ιδέες και υφιστάμενες ΜΜΕπιχειρήσεις που βρίσκονται στα όρια της επέκτασης.

Το πρόγραμμα αφορά στη χρηματοδότηση Καινοτόμων ΜΜΕπιχειρήσεων (iSME Fund), βάσει δύο συνιστωσών:

 1) χορηγήσεων ύψους $2,5 εκατ. δολαρίων Η.Π.Α. για την ανάπτυξη ιδεών (Concept Development Grants) και περιλαμβάνει το επιχειρηματικό σχέδιο, στρατηγική πωλήσεων / marketing, αξιολόγηση αγοράς και άλλα σχετικά εργαλεία για την ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, και

2) εκκίνησης δραστηριότητας ύψους $25 εκατ. δολαρίων (equity investment in Seed, Early/Venture, Growth) το οποίο αφορά στο αρχικό στάδιο και στο στάδιο μεγέθυνσης της επιχείρησης. Δεδομένου ότι η παρούσα συνιστώσα βασίζεται στους εταίρους επενδυτές, η δανειοδότηση παρέχεται εφόσον έχει εξευρεθεί και δεσμευθεί θεσμικός επενδυτής. Οι επενδυτές εγγράφονται σε μητρώο συνεχώς ενημερωνώμενο με προεξάρχοντα κριτήρια την κεφαλαιακή διάρθρωση και την ικανότητα αξιολόγησης επενδυτικών ευκαιριών.

 

 

Κείμενο της κας Παρασκευής Τασάκου,

Γενικής Συμβούλου του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων

της Ελληνικής Πρεσβείας στη Βηρυτό του Λιβάνου 

 

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

No Banner to display

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

No Banner to display

Αρχείο Ειδήσεων

Ιουνίου 2017
M T W T F S S
« Apr    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
Widget

No Banner to display

No Banner to display

No Banner to display

No Banner to display

No Banner to display